على محمدى خراسانى

331

شرح كفاية الأصول (فارسى)

فصل هشتم مفاضله ميان مرجّحات مقدّمه : امتيازاتى كه در يك خبر وجود دارد و مىتواند سبب ترجيح خبرى بر خبر ديگر شود در يك تقسيم كلّى به دو قسم داخلى و خارجى تقسيم مىشوند . به بيان ديگر عوامل رجحان خبر بر خبر ديگر انواعى دارد كه هركدام از زاويه‌اى موجب ترجيح هستند ، از قبيل مرجحات سند و صدور حديث ( عواملى كه اصل صدور يك حديث را تقويت مىكنند . ) مثل اوثق بودن ، افقه بودن ، اصدق بودن ، اضبط بودن و . . . و مرجحات جهت صدور ( عواملى كه جهت صدور را تقويت مىكنند كه آيا در مقام تقيّه صادر شده يا به منظور بيان واقع صادر شده است . ) مثل مخالفت عامّه كه جهت صدور را ترجيح مىدهد . و مرجحات متنى ( عواملى كه موجب قوّت متن يك حديث نسبى به حديث ديگر مىشوند . ) مثل افصح بودن عبارات حديث ، منقول به لفظ بودن آنكه نسبت به منقول به معنى قوىتر است و . . . و مرجحات مضمونى ( عواملى كه مضمون و مفاد يك حديث را تقويت مىكنند . ) مثل موافق كتاب بودن كه خود ظاهر كتاب مستقلا ارزش دارد . ضمنا مرجّح حديث موافق بر حديث مخالف است و مثل شهرت فتوايى و اجماع منقول و . . . كه مضمون يك خبر را تقويت مىكنند و . . . ( البته نوع ديگرى از مرجّح داريم كه مرجّح دلالى است و به دلالت حديث مربوط